Page #1
--------------------------------------------------------------------------
________________ 8. dharmane lagatAM karmakAMDo ane teno phalAtideza prajAvRddhi thavA lAgI ane temAM anekavidha saMgharSo pedA thavA lAgyA, ane te saMgharSone pariNAme AjasudhImAM keTalAMya mAnavakuLo sarvakALa mATe sarvathA ucchinna paNa thaI cUkyAM, e paristhiti zI rIte aTake ? e saMgharSonuM upazamana kevI rIte karI zakAya ane pharIpharIne e bhayAnaka saMgharSo UThavA ja na pAme e eka udAtta Azayane lakSyamAM rAkhI, aneka sAdhakoe e vize jAtaanubhava karIne, vividha sAdhanAo karIne ane anekavidha vedanAo sahIne paNa e saMgharSone samULa nAbUda karavA mATe je je potAnA anubhavo varNavyA, pote deha, mana, vAsanA-tRSNA, svArtha vagerenuM pRthakkaraNa karIne, eka cetanatattva ane tenA vividha AvirbhAvo, sarvatra cetanatattvanI ekarUpatA, tene anubhavavAnA upAyo vagerenI atIMdriya zodho karIne je kAMI pravacanarUpe jagata samakSa jaNAvyuM che, te badhuM ahIM 'dharma'nA nAmathI samajI levAnuM che. adhdhara rahelAM sUrya, caMdra, grahamaMDaLa ane tArAgaNa tathA adhdhara rahelI pRthivI, samudro, moTAM moTAM uttuMga zRMgavALA mahAkAya parvato ane nadIo--e badhAM jema eka gurutvAkarSaNanA prabaLa prabhAvathI potapotAnI samatulAmAM rahe che, eka dorAvo paNa casakatAM nathI, ane kadAca casake to jANe pralaya thavA beTho che evuM ja thAya che, te ja rIte mAnavanA cittamAM vAsanAnA pravAho UThatA hoya, vahetA hoya ane tene saMgharSa nIpajAvavA preratA hoya chatAM je pravacananA prabaLa saMskAra, prabaLa bhAvanA ke prabaLa anubhavane baLe, mAnava saMgharSamAM na paDatAM potAnI mAsika samatulAne sAcavI zake ane vAsanAnA baLavALA vegane ApoApa niSphaLa karI mUke, te pravacananA prabaLa saMskAra, prabaLa bhAvanA ke prabaLa anubhava, mAnavane saMgharSa tarapha jatAM dharI rAkhe che, aTakAvI rAkhe che, jhAlI rAkhe che. mATe ja te 'dharma'nA nAmane yathArtha rIte yogya che.
Page #2
--------------------------------------------------------------------------
________________ 7ra * saMgIti pracaMDa saMgharSa tarapha dhasatA mAnavane dharma zI rIte dharI rAkhe, aTakAvI rAkhe che. e hakIkata A nIcenA udAharaNathI spaSTa thaI zake ema che. eka zeThane tyAM cilAtI karIne eka dAsI hatI. teno putra te cilAtIputra athavA calAteya. (ahIM saraLatAne mATe tenuM nAma celaiyo ThIka paDaze.) e celaiyo eka zeThane tyAM cAkarIe rahyo. zeThanI ekanI eka susumAM nAmanI chokarIne sAcavavAnuM celaiyAnuM khAsa kAma. celaiyo vizeSa aTakacALo hovAthI te gAmanAM chokarAM-chokarIo sAthe bhAre aDapalAM kare ane roja ne roja te mATenI phariyAdo zeThanI pAse Ave; vaLI pelI susumA paNa barAbara na sacavAya. ethI zeThe te celaiyAne gharamAMthI kADhI mUkyo. zeThe kADhI mUkelo celaiyo eka dhADapADunI ToLImAM maLI gayo, ane potAnI zUravIratAne lIdhe jate dahADe e, te dhADapADunI ToLIno nAyaka thayo. nAnapaNamAM eNe pelA zeThane tyAM susumAne ramADelI ane sAcavelI; tethI tenI smRti thatAM ane te upara rAga thayo ane tene meLavavAnI prabaLa vAsanA thaI AvI. AthI, te potAnI ToLIne laIne e zeThanA ghara upara moTo hallo laI gayo. ToLInA sAthIone celaiyAe AgaLathI ja kahI rAkheluM ke dhADamAM je dhana maLe te sAthIonuM ane pelI "susumAne to te pote ja rAkhaze. A tarapha pelI susumA paNa pUrNapaNe yauvanane AMgaNe pahoMcI gaI hatI. celaiyAnI ToLIe AvIne zeThanuM sarvasva lUMTI lIdhuM ane celaiyo pote ekalI susumAne laIne nAsI gayo. Aje jema bane che tema jUnA vakhatanA zeTha paNa potAnuM rakSaNa karavA asamartha hatA. zeThane pAMca to moTA juvAnajodha putro hatA, chatAM temAMno koI e celaiyAnI ToLI sAme thaI ja na zakyo. Aje jema ApaNe rakSaNa mATe polIsane zaraNe javuM paDe che, tema te zeTha potAnA nagaranA koTavALa pAse potAnuM rakSaNa mAgavA gayo ane coroe je potAnuM sarvasva lUMTI lIdhuM che, te badhuM pAchuM ANI ApavAnI koTavALa pAse mAgaNI karI. eTale koTavALa, koTavALanA bIjA sAthIdAro-zastradhArI pagI vagere, zeTha ane tenA pAMca putro-e badhA ekasAthe pelI dhADapADunI ToLInI zodha mATe nIkaLI paDyA. rastAmAM koI eka sthaLe e badhAno bheTo thaI gayo, eTale pelA cAlAka dhADapADuo dhananAM poTalAM mAragamAM pheMkI daIne pobArA gaNI gayA, ane ekalo celaiyo susumAne laIne dUrano dUra jato rahyo. mAragamAM paDelA dhananAM poTalAM joIe ane tene bhegA karIne-laIne pelo koTavALa ane tenA sAthIo pAchA pharyA. zeThe tene kahyuM ke "koTavALa sAheba, mArI susumAM
Page #3
--------------------------------------------------------------------------
________________ dharmane lagatAM karmakAMDo ane teno phalAtideza * 73 kyAM ?" paraMtu koTavALane to dhana ghaNuM maLeluM hatuM, tethI AjanA sarakArI polIsonI jema pelA zeThanI vinaMti tenA kAnamAM jaI ja na zakI. eTale koTavALa ane tenA sAthIo to dhananAM poTalAM upADI tyAMthI ja pAchA pharyA. have bicAro ekalo zeTha ane tenA pAMca putro, susumAne laI jatA pelA celaiyAnI pAchaLa paDyA. paraMtu teo tene meLavI ja na zakyA. celaiyAe jAyuM ke, pote have vadhAre doDI zake ema nathI ane zeTha tathA tenA putro potAnI pAse AvI pahoce ema che; ethI susumAne meLavavA ATalo badho utpAta karanAra celaiyAe potAnI vahAlI susumAnuM mAthuM kApI nAkhyuM ane ekaluM mAthuM laIne ja te ghora jaMgalamAM AgaLa ne AgaLa doDI gayo. jayAre zeThe potAnI putrInuM zaba joyuM tyAre te paNa zokathI raDavA lAgyo. chevaTe e zabane paDatuM mUkIne zeTha vagere potAne ghare pAchA pharyA ane chokarInuM uttarakAraja karyuM. A tarapha pelo celaiyo potAnI vAsanAnA asAdhAraNa vegamAM je atyAra sudhI potAnuM ISTa thaze e AzAe avirata rIte doDI rahyo hato, te thoDo DhIlo paDI gayo ane potAnI paristhiti vize mUDha jevo thaI gayo. evAmAM te araNyamAM ja eka sAdhanAparAyaNa samabhAvI sAdhakane teNe joyo, ane have potAne zI rIte sukha maLe e dRSTithI e sAdhakane teNe sukhano mArga batAvavA mATe rophathI kahyuM ane je kahevAnuM hoya te taddana TUMkamAM kahI nAkhavA paNa teNe sAdhakane paDakAryo. sAdhaka upazama viveka saMvara ATalA zabdo bolIne ja adazya thaI gayo. A zabdone pelA celaiyAe sAMbhaLyA ane pachI te, e pratyeka zabdanA bhAvanI vicAraNAmAM paDayo. vicAraNA karatAM karatAM tene kAMI navI ja sUjha paDI ane atyAra sudhI teNe je rate potAnuM jIvana haMkAryuM hatuM, tethI have UlaTI ja dizAmAM javAno te vicAra karavA lAgyo. atyAra sudhI je saMgharSa dvArA teNe samAjamAM ane potAnA jIvanamAM bhAre utpAta macAvelo, te saMgharSathI te aTakI gayo ane zAMti arthAt ochAmAM ocho saMgharSa paNa je jIvana jIvatAM samULago rahe nahIM te jAtanuM jIvana, viveka, sArAsAra, zubhAzubha ane kAryAkAryano viveka ane saMvara eTale je pravAha mAnavane saMgharSane mArge vALe che, te pravAhane Avato rokI rAkhavo; ane e ja prakAre mananI sthitine ghaDavI. A rIte e celaiyo mAtra e traNa zabdanI vicAraNAthI mananI samatulAmAM AvI gayo. have game te prakAranuM baLa tene saMgharSa tarapha kheMcavA Ave, to paNa te potAnI samatulAthI khasato nathI ane evA baLano sAmano karI zake eTaluM
Page #4
--------------------------------------------------------------------------
________________ 74 saMgIti vizeSa manobaLa paNa te dharAvI zakyo che. vadhAre samAja mATe bIjo eka cAlu dAkhalo paNa dauM. eka vepArI nItine raste cAlI potAno dhaMdho karI rahyo che, khoTuM bolato nathI, mAlamAM seLabheLa paNa karato nathI, dharma, artha ane kAma e traNe ekabIjAnA poSaka thAya e rIte sAdhe che. kharca jarUriyAta jeTaluM rAkhe che ane jarUriyAto nakAmI nakAmI mAtra vilAsane arthe ja na vadhe te bAbata pUratI kALajI rAkhI badhI pravRtti kare che. ane te eTale sudhI paNa samajI zakayo che ke "jIvo ane jIvavA do' e ja sUtra kharuM che. potAnA kuTuMbanA je traNa ke cAra sAthIo che, temane paNa teNe e ja rIte keLavyA che. e kuTuMba dhanamAM pratiSThA nathI samajatuM, paraMtu dhana potAnI sAdhanAmAM je rIte jeTaluM upayogI thAya te daSTie ja tene mahattva Ape che. ane "pazama vive saMvara' e tripadIne anusarI te potAno gRhasthAzrama calAve che. evAmAM teNe koI bIjA vepArI pAsethI potAnA vepAramAM joItI koI cIja mATe sodo karyo ane cIja pUrI pADanAra vepArI sAthe e mATenA bhAvatAla paNa nakkI thayA, ane e bhAvatAlane dhyAnamAM rAkhIne sodo lenAra vepArI, pelA vepArIne e sodo ApavA baMdhAI paNa cUkyo. evAmAM akasmAta rIte e cIjanA bhAva, nakkI karelA bhAva karatAM pAMcagaNA vadhI gayA ane cIja pUrI pADanAra vepArI vizeSa gabharAyo. Ama e pAMcagaNA bhAve kharIdI pelA vepArIe nakkI karelA bhAve cIja pUrI pADe, to tenuM gharabhAra badhuM jAya ane sahakuTuMba bhAre AphatamAM AvI paDe evI paristhiti UbhI thaI. A tarapha ApaNA nItimAna ane 'upazama viveka saMvarane anusAre potAno gRhasthAzrama calAvatA e vepArIe jANyuM ke pote bIjA vepArI pAsethI je cIja kharIdavAno che, te cIjanA dAma to pAMcagaNA thaI gayA che ane e rIte kharIdatAM to sAmo vepArI bhAre herAna herAna thaI jaze. e prakAre te zAMta rIte badhI paristhiti samajI zakyo ane potAnAM patnI vagere kuTuMbanA sAthIone paNa teNe e pelA vepArInI viSama paristhiti samajAvI. eTale e badhA dhanalobhanA prabaLa vegamAM na taNAtAM potAnA mananI samatulAne barAbara sAcavI zakyAM, ane AmAM koIne kazo dhakko na lAge eTale ApaNe bIjA sAthe, mAtra eka lobhane ja khAtara saMgharSamAM na AvavuM paDe, evo temaNe badhAe maLIne eka mArga nakkI karyo; ane te e ke pelA vepArIne bolAvIne jaNAvI dIdhuM ke "bhAI ! tArI sAthe karelo amAro A
Page #5
--------------------------------------------------------------------------
________________ dharmane lagatAM karmakAMDo ane teno phalAtideza * 75 sodo rada che. tane e bAbatanuM kazuM baMdhana nathI. vaLI, jayAre bhAva nIcA thAya tyAre vAta." paNa ATalAthI ja pelA vepArIne kadAca saMtoSa na thAya ema dhArIne ApaNA nItimAna vepArIe sodAne rada karavA bAbata potAnA sahIsikkA sAthenuM lakhANa karI te vepArIne suparata karyuM. A sodo rada karavAmAM je prabaLa bhAvanAe phALo Apyo che, tenuM ja nAma dharma samabhAvaekAtmatA vagere je kaho te eka ja che. AvI ekAtmatAnuM AcaraNa mAnavamAtramAM prakaTe, ane mAnava teno vyApa potAnI badhI pravRttimAM kare; ane te paNa badhA cetanamaya ke cetana dvArA nirmAyelA pratyeka padArtha sudhI vyApe. e dRSTine dhyAnamAM rAkhIne ja ApaNA pUrvajoe potapotAnAM pravacano ApelA che. teo jANatA ja nahIM, paNa anubhavatA hatA ke jayAM sudhI temaNe kahyA pramANeno vyApa ApaNA jIvanamAM na thAya, tyAM sudhI koI saMgharSa talabhAra paNa aTakavAno nathI. ukta ekAtmatAnI siddhi mATe teomAMnA vaidika mahApuruSe kahyuM ke "mA hiMsthAt sarvAna mUtAni' (badhAM bhUtonI hiMsA na karo), jaina mahApuruSe e ja vAta e vakhatanI lokabhASAmAM kahIH dhampo kaMDAnaM kuM, hiMsA saMgamo tavo' (ahiMsA saMyama ane tapa e dharma che ane te ja utkRSTa maMgala che). A vAtamAM vedokta "haM'nI sAthe saMyama ane tapa e be vastu vadhelI che. anubhavathI ema siddha thayuM che, ke ekAtmatAnI sAdhaka evI ahiMsAnA AcaraNa mATe saMyama ane tapa e bannenI jarUra che. saMyama ane tapa vinA koI paNa rIte ahiMsAne sAdhI-AcarI zakAtI ja nathI. A saMyamano artha kAMI geruvAM ke kesariyAM vA dhoLAM kapaDAM paheravAM ke kapaDATa vinA ja rahevuM eTalo ja nathI, ane tapano artha upavAso karavA ke ekAdazIo, cAMdrAyaNa vagere karIne bhUkhyA rahevuM e paNa nathI. AgaLa kahelA vepArInA dAkhalAmAM ahiMsAne AcaranAra e vepArIe pelA sAmA vepArIne bacAvavA je alobhavRtti dAkhavI tenuM ja nAma saMyama; ane e alobhavRtti dAkhavatAM je je bhautika sukho tene tajavAnAM AvyAM, tenuM nAma tA. e vepArIe jo alobhavRttirUpa saMyama na dAkhavyo hota vA bhautika sukho tarapha na lalacAtAM je sthiti che te ja calAvI levAnuM tapa na AcaryuM hota, to kadI paNa pelo sAmo vepArI surakSita na rahI zakata. A rIte saMyama ane tapa e be ahiMsAne cAlavAnA paga che. e be paga na hoya to ahiMsAno saMbhava ja nathI. ane jyAM ahiMsA nathI, tyAM ekAtmatAno saMbhava paNa nathI. jema
Page #6
--------------------------------------------------------------------------
________________ 76 * saMgIti jaina mahApuruSe kahyuM ane AcaryuM, tema bauddha mahApuruSe paNa e ja rIte potAno svAnubhava kahyo che ane e ja rIte emanuM AcaraNa paNa hatuM. ATalA uparathI ema phalita thAya che ke brahmAMDamAM sarvatra cetanatattva vyApta che ane sarvatra sama che. pachI enA AvirbhAvanuM vAhana bhale manuSya hoya ke vRkSa hoya. Ama che mATe ja te ekAtmatAnA anubhavanI sAdhanA mATe badhAM bhUtomAM samadaSTi rAkho, koInuM kAMI harI na lo, sAcuM bolo, jIvanazuddhimAM ane saMgharSanA nirodhamAM parigrahano je rIte upayoga thAya te rIte tenI yojanA karo, bhogavilAsone auSadha samajI tathA ApaNuM jIvana calAvavAnAM je rAcaracIlAM che, te badhAM koI ne koI rIte caitanya dvArA ja nirmAyelAM che, mATe teno upayoga paNa auSadhanI jema karo. A ane AvAM bIjAM pravacano ApaNe sAru pUrvapuruSo kahI gayA che, ane e rIte vartavuM enuM ja nAma dharma che ane enuM ja nAma ekAtmatA che. A dharmanuM pariNAma, tene AcaranAro potAnI narI AMkhe joI zake evuM hoya che, paraMtu ema nathI ja hotuM ke e dharma A jIvanamAM sAdhyo ane tenuM pariNAma A jIvanamAM na dekhAya. jayAM AvuM hoya tyAM nakkI samajavuM ke sAdhake dharmane sAdhyo ja nathI, paraMtu koI bhaLatI ja evI dharmAbhAsI sAdhanA karelI che. ukta dharmane sAdhavA mATe te te dhArmika puruSoe pote jAte anubhavelI keTalIka bAhya ane AMtara paddhatio paNa batAvelI che, jemanuM eke nAma 'karmakAMDa che. jemake ciMtana, manana, nididhyAsana, dhyAna, saMkalpazuddhi tathA yajJo, pUjApATha, tIrthayAtrA, saMtasamAgama, sAdhu-saMnyAsInI sevA, dAnavRtti, dayAbhAvavALI pravRtti vagere vagere karmakAMDo' kALe kALe badalAtAM rahe che. AcaranAranI paristhiti pramANe temanI yojanAo thatI rahe che. paraMtu AmAM eka vAta e to jovAnI ja ke te badhAM karmakAMDo tenA mULarUpa dharmane barAbara anurUpa ja hovAM joIe. sIDInAM pagathiyAM upara caDIne mAnava potAnI dhArelI jagyAe pahoMce che, ane to ja e sIDIne kharI sIDI samaje che. je sIDI upara caDavA chatAM jo dhArelI jagyA sudhI na pahoMcAya, to te kharI sIDI nathI ja, paraMtu sIDIno AbhAsa karAve evuM bIjuM ja kAMI che. tema ja karmakAMDo karato karato mAnava, je mATe te karmakAMDo yojAyAM che te hetune na pAme ane karmakAMDo cAlyA ja kare, to samajavuM ke e udiSTa mATenAM sAcAM karmakAMDo nathI, paraMtu koI prakAranI iMdrajALa che. ahIM karmakAMDo ke tenI vividhatA vize kazuM kahevAnuM nathI. bhale karmakAMDo vividha ho vA saMkhyAtIta ho, paraMtu te
Page #7
--------------------------------------------------------------------------
________________ dharmane lagatAM karmakAMDo ane teno phalAtideza - 77 karmakAMDonuM anuSThAna karanAra dharmane pAmI zake che ke kema, e khAsa vizeSa rIte vicAravAnuM che. karmakAMDonI Ama to bhale vividha jAto ho, paraMtu tenA pradhAnataH be prakAra che : eka AMtara karmakAMDa ane bIjuM bAhya karmakAMDa. AMtara karmakAMDa dvArA mana keLavAya che ane sAthe sAthe ja bAhya karmakAMDa dvArA zarIra ane vANI keLavAya che. koI paNa sArI ke mAThI pravRttinuM mULa udbhavasthAna mana che. manamAM je jAtano nizcita saMkalpa hoya che, te ja jAtano teno bahAra paDagho paDe che. mATe badhA zAstrakAroe eka mate kaheluM che, ke "mana: va manuSyALAM jhAranuM vadhamokSayoH" (mANasonuM mana ja temanAM baMdhana ane muktinuM kAraNa che.) vaLI, dhyAnapaddhatinA pAragAmI zAkyamunie to AgaLa vadhIne ema paNa kaheluM che ke, "manoputraMgamA dhammA manoseDDA manomayA' (pravRttimAtramAM mana agresara rahe che, pravRttimAtramAM mana zreSTha che ane ethI ja pravRttimAtra manomaya che.) A uparathI eka A vAta to spaSTa kaLAya che, ke jIvanamAM dharmane otaprota karavA mATe tenI sthApanA manamAM karI levI joIe. manamAM te bAbata dRDha..saMkalpa thavo joIe. je je ahiMsA, satya vagere dharmasAdhanAnA AcAro che, te badhA manamAM sajjaDa rIte jaDAI javA joIe. A siddhi mAnavane maLI jAya to tene saheje dharmaprApti paNa thaI ja jAya. jyAM sudhI mAnava potAnA manamAM nizcitapaNe ema na samajato hoya ke 'bhUtamAtramAM ane mArAmAM kazo bheda nathI, badhAM bhUto te ja huM chuM ane huM chuM e ja badhAM bhUto che' tyAM sudhI te kharA arthamAM kadI paNa ahiMsaka thaI zakato nathI, satyavAdI banI zakato nathI, corIthI potAnI jAtane dUra rAkhI zakato nathI, parigrahano sadupayoga karI zakato nathI ane zaktino apavyaya karatAM paNa te acakAto nathI. pachI bhale te hajAro karmakAMDo kare, eTale ke tIrthayAtrAo kare, sadAvrato bAMdhe, pAMjarApoLo calAve ke moTA yajJo kare vA moTI moTI pUjAo racAve. tenAM e karmakAMDo kevaLa pratiSThAnAM poSaka che vA tenI nabaLAInAM DhAMkaNAM che vA tene mATe kAlpanika saMtoSa ApI zake tevAM banI rahe che. citra kADhavA mATe hajAro prayatna karIne paNa pahelAM bhUmizuddhi karavI paDe che ane tema thAya to ja citrakArano prayatna dIpI nIkaLe che; paraMtu bhUmi ja azuddha hoya to to pachI, bhalene citrakAra kuzaLa hoya ane tenI pAsenAM sAdhano sArAmAM sArAM hoya, to paNa bhUmidoSane lIdhe citrakAra hArI jAya
Page #8
--------------------------------------------------------------------------
________________ 78 0 saMgIti che. te ja rIte manobhUmimAM dharmanuM citra kADhavA jatAM pahelAM tene manana, ciMtana, nididhyAsana vagere aneka prakAranI sAdhanArUpa kriyAo dvArA sphaTika jevI nirmaLa banAvavI joIe. tema thAya to ja tenAM dharmanuM pratibiMba barAbara paDI zake che. nahIM to dharmane badale kevaLa dhatiMga ja temAM pesI jAya che ane tene pariNAme dharmane ja nAme hiMsA, asatya, caurya, parigraha, abrahmacarya vagere aneka apavitra pravRttio cAlu thaI jAya che. are cAlu thaI rahI che. chevaTe zuSka vedAMtanI jema dharma hAMsIpAtra banI 'haDehaDe' thavAne pAtra banI jAya che, banI rahyo che ! A jotAM dharmasAdhakoe bIjAM bAhya kriyAkAMDo karatAM manana vagere AMtara kriyAkAMDo tarapha ja lakSa ApavuM rahyuM, ane sAthesAtha bAhya kriyAkAMDo paNa tarachoDavAM na joIe. zAstrakAroe to A hakIkatane ja aneka rIte samajAvI che, spaSTa karI che ane te vize aneka kathAnako ApI tene vadhAre saraLa rIte samajAvavA prayatna paNa karyo che; tema chatAM ApaNe e sAdhanarUpa AMtara kriyAo tarapha vadhAre ne vadhAre bedarakAra rahIe chIe ane kevaLa jaDa evAM karmakAMDone ja vaLagI rahyA chIe. jene pariNAme dharma ApaNAmAM bhAgye ja jaDAyelo jaNAya che. A paristhiti kAMI AjakAlanI nathI, hajAro varSathI cAlI Ave che. tenAM bIjAM to ghaNAM kAraNo haze, paraMtu tenuM A eka mahAna kAraNa to spaSTa jaNAya che, ke badhA zAstrakAroe e bAhya kriyAkAMDonAM adbhuta phaLo batAvyAM che. zAstrakAra kahe che ke yajJa kare te svarge jAya, yajJa kare tene lakSmI maLe, yajJa kare tenA zatruo nAza pAme, yajJa kare to putra thAya, somavAra kare tene amuka phaLa maLe, vaDanI pUjA kare tene putra thAya, gaMgAsnAna kare tenAM pApa dhovAya, prayAgarAjanI triveNImAM snAna kare tenI sadgati thAya, kAzImAM mare tenI mukti thAya, rAmarAma jape tenuM vaikuMThagamana thAya; are rAmarAmane badale 'marAmarA' japanArA paNa vaikuMThe pahoMcI gayAnAM aneka AkhyAno paNa che ! gAyane sparza kare tenAM pApa dhovAya, brAhmaNane jamADe tene mahApuNya thAya, kanyAdAna denAra ghaNuM puNya meLave che, paMcAgni tapa tape te rAjA thAya vagere vagere aneka phalAtidezo pelAM bAhya karmakAMDa saMbaMdhe kahevAyelAM che. A ja prakAre jaina graMthakAroe paNa kaheluM che, ke je zatruMjaya parvatanI tarapha eka eka DagaluM bhare tenAM karoDo bhavamAM karelAM evAM badhAM pApo nAza pAmI jAya, gautamanuM nAma letAM lADI, vADI ane gADI maLe, nave nidhAna Ave, badhA rogo TaLe, zatruo nAsI jAya, siddhacakranI pUjA karanAro rAjA zrIpALanI
Page #9
--------------------------------------------------------------------------
________________ dharmane lagatAM karmakAMDo ane teno phalAtideza0 79 peThe eneka prakAranAM sukha, bhogo, rAjaya vagere pAme. bhagavAnanI gaMdhathI pUjA kare te sugaMdhI zarIra pAme, saubhAgya pAme ane suMdara sAtha pAme. kahe che ke damayaMtI rANInA kapALamAMthI bhAre teja nIkaLatuM hatuM, tenuM kAraNa teNe koI eka janamamAM bhagavAnanA kapALa upara ratnamaya TIlAM caDAvelAM hatAM ! rAjA kumArapALe phakta pAMca ke bAra koDInAM phUlo vaDe bhagavaMtanI pUjA karelI tethI te aDhAra dezanuM rAjaya pAmyo hato. pAMcamane divase upavAsa karavAthI ane pustakonI pUjA karavAthI vidyA maLI zake che. bhagavAnanAM darzana karavAthI sukhasaMpadA maLe che ane nave nidhAna pamAya che. AThamane divase upavAsa vagere karI AThamanI ArAdhanA karavAthI ATha mahAsiddhio maLe che. e ja prakAre ekAdazIne divase upavAsa vagere karIne ane agiyAra agiyAra vastuo maMdiramAM ke upAzrayamAM mUkavAthI paNa ghaNAM ghaNAM sukho maLe che. AThama, caudaza vagere moTI tithiomAM zAka vagere lIlI vastu na khAvAthI ghaNuM puNya thAya che. amuka stotrane sAMbhaLavAthI rogo thatA nathI ane thavAnA hoya to te nAza pAme che. pArzvanAtha bhagavAnanA nAmamAM evo camatkAra che ke tenA smaraNathI duHkha durbhAgya vagere doSo nAza pAme che, garIbAI TaLI jAya che ane lakSmI vadhe che. sUraja UgyA pachI ja jamavAnuM vrata kare tethI eTale namukkArasahitanuM paccakhANa karavAthI ghaNuM narakanuM pApa maTI jAya che. e ja prakAre nava vAgyA pachI ja khAvAnuM vrata lenAranuM vaLI bhAre narakanuM pApa kapAI jAya che. vItarAganI pUjA karanAro rAjA thAya che, deva thAya che ane iMdra paNa enI sevA kare che. je mANasa jIvo upara anukaMpA rAkhe che te janmAMtaramAM lAMbu AyuSya, arogI zarIra, asAdhAraNa rUpa, bhAre zakti, uttama saubhAgya, asAdhAraNa bhoga, nirmaLa jaza, AjJAMkita parivAra, nAza na pAme tevI lakSmI e badhuM pAme che. A rIte dharmane pALavAnAM cheka bAhya anuSThAnonA AvA AvA aneka phalAtidezo zAstrakAroe varNavelA che ane A rIte phaLakathananI paddhati Aja be hajAra varasathI to cAlI ja Ave che. A phalakathano khoTAM ja che ema kahevAnuM nathI, paraMtu te phaLakathana karanArA ja pote kahe che ke e bAhya anuSThAnonI asara manamAM na thAya vA enAthI manamAM ahiMsAdika yamaniyamonA prabaLa saMskAro na bese to koI kALe sAdhaka, atIMdriya cetanatattvane oLakhI zakavAno nathI ja ane tenuM badhuM karyuM-kAravyuM dhULadhANI samajavAnuM che, ane je bhayAnaka hiMsAdika saMgharSo aTakAvavA mATe e bAhya anuSThAno vihita
Page #10
--------------------------------------------------------------------------
________________ 80 0 saMgIti thayelAM, te ja anuSThAno, e hiMsAdika saMgharSone vadhAre vegathI janmAvanArAM thavAnAM che, thAya che ane thaI rahyAM che. A hakIkata 'casmAt kriyA: pratinti na bhAvazUnyA:' A eka ja vAkya batAvI Ape che. bhAvazUnya eTale cittazUnyatAe karelI badhI kriyAo phaLatI nathI. kadAca koI kaheze ke je je bAhya anuSThAno ATalA moTA ADaMbarathI thaI rahyAM che, te badhAM cittanI zUnyatA hoya to thaI ja kema zake ? vAta kharI che, paraMtu anuSThAna karanAranuM citta e bAhya anuSThAnanA ADaMbaramAM hoya che ane uparauparanA dekhAvamAM dekhAya che, e mATe cAlatA janavAdamAM hoya che, ane tethI ja anuSThAna karanAranuM citta, e anuSThAnone ja sAdhya samaje che. paraMtu e bhUlI jAya che, ke e badhAM anuSThAno to sIDI jevAM sAdhana che, temanA dvArA to cittamAM ahiMsA, kSamA, akaSAya, alobha, namratA vagere vRttione sthira karavAnI che, ane te vRttio sthira thaye ekAtmAno sAkSAtkAra karavAno che. A jAtanI bhUlanuM ja nAma bhAvazUnyatAcittazUnyatA che. eTale sAdhako bAhya anuSThAnomAM game tevo rasa letA hoya, chatAM cittazUnya hoI zake che; ane ema thavAthI ja enAM e badhAM anuSThAno sarvathA niSphaLa jAya che. jema koI mANasane amuka eka pustaka vAMcavAthI koI jIvanopayogI vAta jANavAmAM AvI jAya ane e vAtathI tenA jIvananuM zreya paNa thAya, eTalA mAtrathI e mANasa pustakanI pUjA karavA maMDI jAya, vA pustaka mATe moTAM moTAM maMdiro baMdhAve, vA pustaka upara sonuM, rUpuM, hIrA, mANeka caDAve tathA pustaka vAMcavAnAM phaLonI eka hAramALA gaNAve ane pustakane evuM karI mUke ke teno bIjo koI lAbha ja na laI zake; evI sthiti, mAnavajIvanane bhAre hAnikAraka che. e ja rIte ukta prakAre kevaLa bAhya anuSThAnomAM cittazUnyatApUrvaka rAcanAra mAnavanI dharmajiMdagI tene bojArUpa banI jAya che, ane jyAre moTI musApharI karavAnI kSaNa Ave che tyAre te leza paNa samAdhi ke zAMti rAkhI zakato nathI. eTale zAstrakAroe je je phalAtidezo kahyA che, te badhAM tyAre ja saphaLa thaI zake ke jyAre bAhya anuSThAno karanAra cittazUnya na hoya, vivekI hoya, deza, kALa, bhAva, pAtra, paristhiti badhuM tenA dhyAnamAM hoya, ane kharI vAta to tenA khyAlamAM e ja hovI joIe ke e anuSThAnonI asara tenA aMdaranA citta upara kevI ane keTalI paDe che. Avo ja anuSThAnI hoya te zAstramAM varNavelAM phaLo meLavI zakato kalpI zakAya. paraMtu mAnavamAM eTalI
Page #11
--------------------------------------------------------------------------
________________ dharmane lagatAM karmakAMDo ane teno phalAtideza 0 81 badhI lAlaca vadhI gaI che, phaLa pAmavAnI eTalI badhI utAvaLa AvI gaI che tathA thoDAmAM thoDuM kharcA vadhAremAM vadhAre meLavavAnI je tvarA AvelI che, te A anuSThAnomAM paNa pesI gaI che ! Ane pariNAme zAstrakAre batAvelA phalAtidezono mAnave durupayoga karyo che ane phaLa meLavavAnI dhamAlamAM bAhya anuSThAnanI zuddhi paNa te joI zakato nathI, to pachI enI AMtaravRtti tarapha to enuM lakSya ja kema jAya? A mATe becAra udAharaNo ja basa che. vaidika maMdiro ane jaina maMdiromAM IzvaranI bhakti mATe cAmaro vaparAya che. cAmara vaDe IzvaranI bhakti karIne AtmAmAM sadguNo meLavavAnuM lakSya che. e cAmara vaDe bhakti karanAra ADakatarI rIte hajAro camarI gAyonA vadhane uttejana Ape che, te vastu e bhaktanA dhyAnamAM Aja lagI AvI ja nathI ane e tarapha koI lakSya ApavAnuM kahe to UlaTo te kahenAra nAstika' kahevAya che. have kaho e cAmarathI thatI jaDa bhakti, bhaktanA cittamAM koI sadbhAvane jagADI zake ke kevaLa camarI gAyanA vadhanI ja preraka thAya? bAhya anuSThAna karanArAo jANye-ajANe ema samajatA lAge che, ke ApaNe je kAMI dharamakarama karIe chIe, te badhuM bhagavAnane copaDe ApaNe khAte puNyarUpe jame thAya che ane ApaNe jayAre paralokamAM sidhAvazuM tyAre vyAja sAthe muddala badhuM ApaNane pAchuM maLavAnuM che. A paristhiti samAja mATe vartamAna jIvanamAM bhAre khataranAka che. AvI paristhitine lIdhe ja sAmAjika saDAo nAbUda thaI zakatA nathI, parasparano saMgharSa thoDo paNa ocho thato nathI ane dharama to cAlyA ja kare che; eTaluM ja nahIM, paNa vyaktionAM ane temAM vizeSa karIne gabharu lokonAM vartamAna jIvana upara chINI mukAya che. keTalIye baheno bhUkhamaro veThI veThIne zarIrane ghasI nAkhe che, peTe chokarAMo paDyAM hoya, to paNa temane ucheravAnI, keLavavAnI ane temane mATe ghasAvAnI pravRttimAM temane kazI tapazcaryA ja lAgatI nathI. e to bhUkhamarAmAM-upavAsa, ekAdazI, zanivAra ane somavAramAM ja ghasAI ghasAIne tUTI jAya che. mane lAge che ke A pravAha rokavo kaThaNa che, chatAM phalAtidezo kahevAnI rIta pheravavI joIe ane vartamAna jIvana sAthe e phaLono meLa bese e rIte phalAtidezo kahevAvAM joIe. athavA jaDa kriyAo ane jaDa anuSThAnonI vAraMvAra bharsanA ja thavI joIe, tathA anuSThAna karanAra pote, anuSThAna dvArA vartamAna jIvanamAM ja kAMI thoDIghaNI guNavatta' meLavI zake, e upara ja vadhAremAM vadhAre bhAra mukAvo joIe vA varta
Page #12
--------------------------------------------------------------------------
________________ 82 0 saMgIti jIvanamAM ja kAMI zreyaprApti thAya evAM anuSThAna yojavAM joIe, tema ja puNya ane pApanI samajUtI paNa vartamAna jIvanamAM ja prApta thatA phaLanI apekSAe ja apAvI joIe vA kAryakAraNanA vijJAna upara te samajUtIno kasa kaDhAvo joIe. have e samaya AvI pahoMcyo che, ke ApaNe e phalAtidezonA kathananI jUnI rItamAM vo pApapuNyanI vyAkhyAnI purANI samajamAM vartamAna jIvanane pradhAna sthAna apAvuM joIe. Ama karavAmAM ApaNA zAstrakArono ja bhAre Adara thaze ane ApaNe RSiRNane pheDI zakIzuM. hiMdu eTale vaidika ane jaina samAjamAM tathA ahiMdu samAjamAM jaDa anuSThAnonI nIce kacarAtAM asaMkhya bhAIbahenonI ApaNe sevA karI zakIzuM; eTaluM ja nahIM, paNa temane bhayaMkara zArIrika ane mAnasika yAtanAomAMthI mukta karI zakIzuM. eka nukasAna to jarUra thaze ke je bhAIo ane baheno AvAM jaDa anuSThAno dvArA nabhatAM haze vA cena uDAvatAM haze, temane ApaNe takalIphamAM mUkIzuM; chatAM jema dArUbaMdhI karavAne vakhate dArU vecanAra phalAlanI ke dArU pInAranI takalIphano vicAra karavo anAvazyaka che, te ja rIte AvAM jaDa anuSThAnonI nIce kacarAI maratAM asaMkhya bhAI-bahenone bacAvavAnI ukta pavitra pravRtti karatAM e jaDa anuSThAnonI nIce tAgaDadhinnA karatA paraMtu bhAre anartha Ubho karanArA thoDAnI takalIphanuM pApa ApaNe mAthe levuM ja paDeze. to mArI AjanA navayuvakane namra vinaMti che, ke teNe khUba samajI, vicArI, samabhAva rAkhI, A pravRttimAM leza paNa akaLAyA vinA jhaMpalAvavuM joIe ane asaMkhyonA AzIrvAda meLavavA joIe. - prajAbaMdhu gujarAta samAcAra