Book Title: Acharang Sutra me Samta ka Swarup
Author(s): Manmal Kudal
Publisher: Z_Jain_Vidyalay_Granth_012030.pdf
Catalog link: https://jainqq.org/explore/210177/1

JAIN EDUCATION INTERNATIONAL FOR PRIVATE AND PERSONAL USE ONLY
Page #1 -------------------------------------------------------------------------- ________________ O mAnamala kudAla rUpa AcArAMga sUtra jaina aMga-AgamoM kA prathama aMgasUtra hai| AcArAMga meM jina viSayoM kA ullekha hai ve itane vyApaka aura sAmAnya haiM ki gyAraha aMgoM meM se pratyeka aMga meM kisI na kisI prakAra unakI carcA AtI hI hai| AcArAMga kA samasta darzana amUrta ciMtana kA pariNAma na hokara sahaja pratyakSIkaraNa para AdhArita hai| mahAvIra ne kabhI yaha nahIM kahA ki jo kucha maiM kaha rahA hU~ use A~kha baMda kara sahI mAna hI liyA jaay| mahAvIra bAra-bAra hameM saMsAra (rAga-dveSa) kI gatividhiyoM ko svayaM dekhane ke lie kahate haiN| AcArAMga meM isake lie unhoMne "pAsa" zabda kA prayoga kiyA hai| vastuta: ve hameM svataMtra rUpa se apanI anubhUtiyoM ke dvArA una niSkarSoM para pahu~cane ke lie prerita karate haiM jo svayaM mahAvIra ne apane anubhava aura pratyakSa se phalita kie the| yaha jainiyoM kA AcAradarzana bhI hai| jaina AcAradarzana meM AcaraNa ke kucha sAmAnya niyama aise haiM, jinakA pAlana karanA gRhastha aura zramaNa donoM ke lie Avazyaka hai| inameM SaT Avazyaka karma, dasa dharmoM kA paripAlana, dAna, zIla, tapa aura bhAva, bAraha anuprekSAe~ tathA samAdhimaraNa hai| jaina AgamoM meM Avazyaka karma cha: mAne haiM- sAmAyika, stavana, vandana, pratikramaNa, kAyotsarga aura prtyaakhyaan| sAmAyika samatvavRtti kI sAdhanA hai| jainAcAradarzana meM samatva kI sAdhanA jIvana kA anivArya tatva hai| vaha naitika sAdhanA kA atha aura iti donoM hai| samatva sAdhanA ke do patha haiM, bAhya rUpa meM vaha sAvadha (hiMsaka) pravRttiyoM kA tyAga hai2, to Antarika rUpa meM vaha sabhI prANiyoM ke prati AtmabhAva (sarvatra Atmavat pravRtti) tathA sukha-duHkha, jIvana-maraNa, lAbha-alAbha, nindA-prazaMsA meM samabhAva rakhanA hai| sAmAyika samabhAva meM hai, rAgadveSa ke prasaMgoM meM madhyasthatA rakhane meM hai| mAdhyasthavRtti hI samatA hai| samatA (sAmAyika) koI rUr3ha kriyA nahIM, vaha to samatvavRtti rUpa pAvana AtmagaMgA meM avagAhana hai, jo samagra rAga-dveSa janya kaluSa ko AtmA se alaga kara mAnava ko vizaddha banAtI hai| saMkSepa meM sAmAyika (samatA) eka ora cittavRtti kA samatva hai to dUsarI ora pApa virti|5 samatvavRti kI yaha sAdhanA sabhI varga, sabhI jAti aura sabhI dharmavAle kara sakate haiN| kisI vezabhUSA aura dharma vizeSa se usakA koI sambandha nahIM hai| koI bhI manuSya cAhe gRhastha ho yA zramaNa, jaina ho yA ajaina, samatvavRti kI ArAdhanA kara sakatA hai| vastuta: jo samatvavRtti kI sAdhanA karatA hai, vaha jaina hI hai cAhe vaha kisI jAti, varga yA dharma kA kyoM na ho| eka AcArya kahate haiM ki cAhe zvetAmbara ho yA digambara, bauddha ho yA anya koI, jo bhI samatva vRtti kA AcaraNa karegA, vaha mokSa prApta karegA, isameM sandeha nahIM hai| bauddha-darzana meM bhI yaha samatvavRtti svIkRta hai| "dhammapada' meM kahA gayA hai ki saba phapoM ko nahIM karanA aura citta ko samatvavRtti meM sthApita karanA hI buddha kA upadeza hai| gItA ke anusAra sabhI prANiyoM ke prati Atmavata dRSTi, sukha-duHkha, loha-kaMcana, priyaapriya aura nindA-stuti, mAna-apamAna, zatru-mitra meM samabhAva aura sAvadha (Arambha) kA parityAga hI naitika jIvana kA lakSaNa hai|10 zrIkRSNa arjuna ko yahI upadeza dete haiM ki he arjuna! tU anukUla aura pratikUla sabhI sthitiyoM meM samabhAva dhAraNa kr|11 apane niSedhAtmaka rUpa meM sAmAyika (samatA) sAvadha kAryoM arthAt pApa kAryoM se virakti hai, to apane vidhAyaka rUpa meM vaha samatvabhAva kI sAdhanA hai|12 bhagavatI sUtra meM kahA hai ki- "AtmA hI sAmAyika (samatA) hai aura AtmA hI sAmAyika (samatA) kA prayojana hai|"13 isa sUtra meM samatvabhAva ko prApta karane ke lie Atmabodha kA honA Avazyaka batalAyA gayA hai| AcArAMgasUtra ke prathama uddezyaka meM hI hameM Atmabodha kA paricaya prApta ho jAtA hai| sUtra kA prArambha hI astitva sambandhI mAnavIya jijJAsA se hotA hai| pahalA hI prazna hai- isa jIvana ke pUrva merA zikSA-eka yazasvI dazaka vidvata khaNDa/59 Page #2 -------------------------------------------------------------------------- ________________ astitva thA yA nahIM athavA isa jIvana ke pazcAt merI sattA banI rahegI vijaya kA adhikAra hai kyoMki kaSAya-loka para vijaya prApta karane yA nahIM? maiM pUrva janama meM kauna thA? aura mRtyu ke uparAnta kisa rUpa vAlA sAdhaka kAma-nivRtta ho jAtA hai|21 aura kAma nivRtta sAdhaka, meM hoU~gA?14 yahI apane astitva kA prazna mAnavIya jijJAsA aura saMsAra se zIghra hI mukta ho jAtA hai| mAnavIya buddhi kA prathama prazna hai, jise sUtrakAra ne sarvaprathama uThAyA hai| granthakAra kahate haiM ki- saMsAra kA mala-Asakti hai| arthAta manuSya ke lie mUlabhUta prazna apane astitva yA sattA kA hI hai| jo guNa (indriya-viSaya hai) vaha (kaSAyarUpa saMsAra kA) mUla sthAna dhArmika aura naitika cetanA kA vikAsa bhI isI astitva bodha yA hai aura jo mUlasthAna hai, vaha guNa hai| 22 merepana (mamatva) meM Asakta svarUpa bodha para AdhArita hai| manuSya kI jIvana dRSTi kyA aura kaisI huA manuSya pramatta hokara unake sAtha nivAsa karatA hai| vaha rAta-dina hogI? yaha bahuta kucha isa bAta para nirbhara karatA hai ki apane paritapta evaM tRSNA se vyAkula rahatA hai| 23 sUtrakAra kahate haiM ki astitva, apanI sattA aura sva-svarUpa ke prati usakA dRSTikoNa kyA he puruSa! na to ve terI rakSA karane aura tujhe zaraNa dene meM samartha haiM hai? pApa aura puNya athavA dharma aura adharma kI sArI mAnyatAe~ aura na tU hI unakI rakSA va zaraNa ke lie samartha hai| 24 yahA~ astitva kI dhAraNA para hI khar3I huI hai| isIlie sUtrakAra ne kahA hai sUtrakAra ne pramAda parimArjana kI bAta kahI hai| lobha para vijaya prApta ki- jo isa 'astitva' yA 'sva-sattA' ko jAna letA hai vahI karane ke lie sUtrakAra kahate haiM ki jo viSayoM ke daladala se AtmavAdI hai, lokavAdI hai, karmavAdI hai aura kriyAvAdI hai|15 jaba pAragAmI hote haiM, ve vAstava meM vimukta haiN|25 AcArAMga kI samatA taka vyakti apanI sattA ko nahIM pahacAnatA, sva-svarUpa kA mAna nahIM samasta prANiyoM ko sukha se jIne kA saMdeza detI hai| sUtrakAra kahate karatA, taba taka samatA kI ora nahIM bar3ha paataa| jaba vyakti ko sva- haiM ki saba prANiyoM ko AyuSya priya hai| sabhI sukha kA svAda cAhate svarUpa va isakI sattA kA bhAna ho jAtA hai, tabhI vaha samatA kI ora haiN| duHkha se ghabarAte haiN| unako vadha (mRtyu) apriya hai, jIvana priya bar3hatA hai| vyakti ko jaba isa 'sva' aura 'para' bhAva kI svAbhAvika hai| ve jIvita rahanA cAhate haiN| sabako jIvana priya hai|26 aura vaibhAvika dazA kA yathArtha zraddhAna ho jAtA hai, to vaha samyaktva samatA kA lakSya dRSTAbhAva ko jAgRta karanA hai| sUtrakAra kahate sAmAyika (samatA) karatA hai| jaba 'sva' aura 'para' kA vAstavika haiM ki jo draSTA hai (satyadarzI), usake lie upadeza kI AvazyakatA jJAna prApta kara letA hai, to zruta sAmAyika (samatA) karatA hai aura jaba nahIM hotii|27 samatAbhAva ke lie Asakti ko dUra karane kA prayatna 'para' bhAva se 'sva-bhAva' kI ora lauTatA hai to cAritra sAmAyika kiyA jAtA hai| AcArAMga meM Asakti ko zalya kahA hai| he dhIra (samatA) karatA hai|16 puruSa! tU AzA aura svacchandatA karane kA tyAga kara de|28 samatA AcArAMga sUtra meM sthAna-sthAna para sva-svarUpa kA bhAna karavAyA kA lakSya ekIbhAva hai, AtmA meM lIna ho jAnA hai| sUtrakAra kahate gayA hai tathA samatvavRtti kA upadeza kiyA gayA hai| AcArAMga kI haiM ki jo ananya (AtmA) ko dekhatA hai, vaha ananya (AtmA) meM ahiMsA samatAmaya hai| Azrava-saMvara kA bodha karAte hue sUtrakAra ramaNa karatA hai| jo ananya (AtmA) meM ramaNa karatA hai, vaha ananya kahatA hai ki AtmavAdI manuSya yaha jAnatA hai ki maine kriyA kI thii| (AtmA) ko dekhatA hai| 28 Age kahA hai ki jo AtmA ko jAna maiM kriyA karatA huuN| maiM kriyA karane vAle kA bhI anumodana kruuNgaa| letA hai, usake lie upadeza kI AvazyakatA nahIM rhtii| arthAt saMsAra meM ye saba kriyAe~ (karma-samAraMbha) jAnane tathA tyAgane yogya draSTA ke lie (satya kA sampUrNa darzana karane vAloM ke lie) koI haiN|17 isalie sUtrakAra kahate haiM ki tU dekh| AtmasAdhaka uddeza (upadeza) nahIM hai|29| (samatAdarzI) lajjamAna hai| ina SaT jIva nikAyoM kI hiMsA nahIM AcArAMga meM bha0 mahAvIra kahate haiM ki isa saMsAra meM vyApta krtaa|18 aNagAra kA lakSaNa batAte hue sUtrakAra kahate haiM ki AtaMka aura mahAbhaya jisa vyakti ne dekha aura samajha liyA hai vahI ahiMsA meM AsthA rakhane vAlA arthAt samatA meM sthita sAdhaka yaha hiMsA se nivRtta hone meM saphala ho sakatA hai|30 Atura loga sthAnasaMkalpa kare ki pratyeka jIva abhaya cAhatA hai, yaha jAnakara jo - sthAna para paritApa pahuMcAte haiM vahIM dUsarI ora dekho to sAdhujana hiMsA nahIM karatA, vahI vratI hai| isa arhat zAsana meM jo vratI hai, samatA kA jIvana jIte haiN|31 aise zAMta aura dhIra vyakti dehAsakti vahI aNagAra kahalAtA hai|19 AcArAMga kI sAdhanA samatA kI se mukta ho jAte haiN| 32 isalie mahAvIra kahate haiM ki he paMDita! sAdhanA hai| bhAvaloka meM vicaraNa karane kI sAdhanA hai| sUtrakAra tU kSaNa ko jaan| 33 sUtrakAra kahate haiM ki dhairyavAna puruSoM ko bhAvaloka ke sambandha meM kahate haiM ki bhAvaloka kA artha krodha, avasara kI samIkSA karanI cAhie aura kSaNa bhara bhI pramAda nahIM mAna, mAyA aura lobha rUpI samUha hai| 20. yahA~ usa bhAvaloka kI karanA caahie|34 vAstava meM jisa vyakti ne kSaNa ko pahacAna liyA vidvata khaNDa/60 zikSA-eka yazasvI dazaka Page #3 -------------------------------------------------------------------------- ________________ hai vaha eka pala kA bhI vilamba kiye binA apane janma aura maraNa viSaya meM sandeha) kA parijJAna ho jAtA hai, use saMsAra ke svarUpa kA kI mukti ke lie prayAsa prAraMbha kara hI degaa| mahAvIra kahate haiM ki parijJAna ho jAtA hai| jo saMzaya ko nahIM jAnatA, vaha saMsAra ko bhI kuzala vyakti ko pramAda se kyA prayojana? 35 ve kahate haiM ki uTho nahIM jaantaa|45 isalie sUtrakAra kahate haiM ki (samatA meM sthita) aura pramAda na kro|36 yahI samatA AcArAMga sUtra meM bhAvazIta aura sAdhaka (samatAdarzI) saMsAravRkSa ke bIja rUpa karmo (karmabandhoM) ke bhAvauSNa, ina donoM ko samabhAvapUrvaka sahana karane kA upadeza kiyA vibhinna kAraNoM ko jAnakara unakA parityAga kareM aura karmoM se hai| kahA hai ki- amuni (ajJAnI) sadA soye hue haiM, tathA muni sarvathA mukta (avadhUta) bneN|46 / (jJAnI) sadaiva jAgate haiN|37 samatA meM sthita sAdhaka ke lie sUtrakAra AcArAMga kI samatA anta meM vimokSa kA nirUpaNa karatI hai| kahate haiM ki samasta prANiyoM kI gati aura agati ko bhalIbhA~ti 'vimokSa' kA artha parityAga karanA, alaga ho jAnA hai aura vimoha jAnakara jo donoM antoM (rAga aura dveSa) se dUra rahatA hai, vaha samasta kA artha hai- moha rahita ho jaanaa| tAtvika dRSTi se artha meM koI loka meM kahIM bhI chedA nahIM jAtA, bhedA nahIM jAtA, jalAyA nahIM antara nahIM hai| ber3I Adi kisI bandhana rUpa dravya se chUTa jAnA jAtA aura mArA nahIM jaataa|38 'dravya vimokSa' hai aura AtmA ko bandhana meM DAlane vAle kaSAyoM samatA kI sAdhanA satya kI sAdhanA hai| satya meM samutthAna karane athavA AtmA ke sAtha lage karmoM ke bandhana rUpa saMyoga se mukta ho ke lie kahA hai ki- he puruSa! tU satya ko hI bhalibhA~ti smjh| jAnA 'bhAva-vimokSa' hai|47 ise hama dravya samatA aura bhAva samatA satya kI AjJA (maryAdA) meM upasthita rahane vAlA vaha meghAvI mAra kI saMjJA de sakate haiN| (mRtyu, saMsAra) ko tara jAtA hai|39 vaha satyArthI sAdhaka krodha, samatA kA lekhA-jokhA hameM bha0 mahAvIra ke jIvana kI mAna, mAyA aura lobha ko zIghra hI tyAga detA hai| samatA meM sthita ghaTanAoM se prApta hotA hai, jo ki AcArAMga sUtra ke 'upadhAna-zruta' sAdhaka ke lie kahate haiM ki jo eka (AtmA) ko jAnatA hai, vaha nAmaka adhyayana meM varNita hai| sUtrakAra ne lAr3hadeza kI uttama saba ko jAnatA hai aura jo sabako (saMsAra) jAnatA hai, vaha eka titikSA-sAdhanA kA varNana karate hue kahA hai ki 'durgama lAr3hadeza' ke AtmA ko jAnatA hai|4deg mahAvIra kahate haiM ki samatAdhArI sAdhaka vajrabhUmi aura thubhrabhUmi nAmaka pradeza meM bha0 mahAvIra ne vicaraNa lokeMSaNA meM na bhttke|41 jisa sAdhaka meM yaha lokeSaNA buddhi nahIM kiyA thaa| vahA~ unhoMne bahuta hI tuccha (ubar3a-khAbar3a) vAsasthAnoM va hai, usake anya pravRtti arthAt sAvadyArambha-hiMsA nahIM hogii| athavA kaThina AsanoM kA sevana kiyA thaa|48 lAr3hadeza ke kSetra meM bhagavAna jisameM samyaktva jJAti nahIM hai yA ahiMsA buddhi nahIM hai, usameM dUsarI ne aneka upasarga sahe, vahA~ ke bahuta se anArya loga bhagavAna para DaMDoM viveka buddhi nahIM hogii| hiMsA meM race-pace aura usI meM lIna rahane Adi se prahAra karate the| usa deza ke loga hI prAya: rUkhe the, ata: vAle manuSya bAra-bAra janma dhAraNa karate rahate haiN| mokSa mArga meM prayatna bhojana bhI prAya: rUkhA-sUkhA hI milatA thaa| vahA~ ke zikArI kutte karane vAle, satata prajJAvAna-dhIra sAdhaka se kahA gayA hai ki unheM una para TUTa par3ate aura kATa khAte the|49 kutte kATane lagate yA dekha jo pramatta haiM, dharma se bAhara haiN| tU apramatta hokara sadA ahiMsAdi bhauMkate to bahuta thor3e se loga una kATate hue kutte ko rokate, rUpa dharma meM parAkrama kr|42 niyuktikAra ne loka ke sAra ke adhikAMza loga to isa zramaNa ko kutte kATeM, isa niyata se kuttoM ko sambandha meM prazna uThAkara samAdhAna kiyA hai ki- loka kA sAra dharma bulAte aura chuchakAra kara unake pIche lagA dete the|5deg usa samaya hai, dharma kA sAra jJAna hai, jJAna kA sAra saMyama hai tathA saMyama (samatA) aNagAra bha0 mahAvIra prANiyoM ke prati mana, vacana aura kAyA se hone kA sAra mokSa hai|43 samatA meM asthita logoM kI dRSTi meM dhana, kAma, vAle daNDa kA parityAga aura apane zarIra ke prati mamatva kA bhoga-sAdhana, zarIra, jIvana, bhautika upalabdhiyA~ Adi sArabhUta mAnI vyutsarga karake samatA meM vicaraNa karate the| bhagavAna una grAmyajanoM jAtI haiM, kintu AdhyAtmika dRSTi meM arthAt samatA meM ramaNa karane ke kAMToM ke samAna tIkhe vacanoM ko nirjarA kA hetu samajhakara sahana vAle ke lie ye saba padArtha sArahIna haiM, kSaNika haiM, nAzavAna haiM, karate the|51 usa lAr3hadeza meM bahuta se loga DaNDe se yA mukke se AtmA ko parAdhIna banAne vAle haiM aura antataH dukhadAyI haiN| samatA athavA bhAloM Adi zastra se yA phira miTTI ke Dhele yA khappara se kI dRSTi meM mokSa (parama pada) paramAtmapada AtmA (zuddha, nirmala, mArate aura 'mAro-mAro' kahakara hohallA mcaate|52 una anAryoM ne jJAnAdi svruup)| mokSa prApti ke sAdhana- dharma, jJAna, darzana, cAritra, pahale eka bAra dhyAnastha khar3e bhagavAna ke zarIra ko pakar3a kara mA~sa tapa evaM saMyama Adi sArabhUta haiN|44 saMsAra svarUpa kA parijJAna kATa liyA thaa| unheM (pratikUla) parISahoM se pIr3ita karate the phira karAte hue sUtrakAra kahate haiM ki jise saMzaya (mokSa aura saMsAra ke bhI bhagavAna samatA meM sthira rhte|53 kucha duSTa loga dhyAnastha bhagavAna zikSA-eka yazasvI dazaka vidvata khaNDa/61 Page #4 -------------------------------------------------------------------------- ________________ ko U~cA uThA kara nIce girA dete the| kintu bhagavAna zarIra kA isa prakAra hama dekhate haiM ki AcArAMgasUtra meM samatA ke vyutsarga kiye hue pariSaha sahana karane ke lie praNabaddha, kaSTa sahiSNu, mahatvapUrNa sUtra saMgrahita haiM jo Atma dRSTi-ahiMsA-samatA, vairAgya, duHkha pratikAra kI pratijJA se mukta the| ataeva ve ina pariSahoM, apramAda, anAsakti, nispRhatA, nissaMgatA, sahiSNutA, dhyAnasiddhi, upasargoM se vicalita nahIM hote the|54 jaise kavaca pahanA huA yoddhA utkRSTa saMyama-sAdhanA, tapa kI ArAdhanA, mAnasika pavitratA aura yuddha ke morce para zastroM se biddha hone para bhI vicalita nahIM hotA hai Atmazuddhi-mUlaka pavitra jIvana meM avagAhana karane kI preraNA dete haiN| vaise hI samatA-saMvara kA kavaca pahane hue mahAvIra usa deza meM pIr3ita isameM mUlyAtmaka cetanA kI sabala abhivyakti huI hai| isakA pramukha hone para bhI kaThoratama kaSToM kA sAmanA karate hue meru parvata kI uddezya samatA para AdhArita ahiMsAtmaka samAja kA nirmANa karane ke taraha dhyAna meM nizcala rahakara samatA (mokSapatha) meM parAkrama karate lie vyakti ko prerita karanA hai, jisase samAja ke AdhAra para sukhthe|55 do mAsa se adhika athavA cha: mAsa taka bhI mahAvIra kucha zAnti evaM samRddhi ke bIja aMkurita ho skeN| hiMsA-ahiMsA ke itane nahIM khAte-pIte the| rAta-dina ve rAga-dveSa rahita samatA meM sthira vizleSaNa ke kAraNa hI 'AcArAMga' ko vizva sAhitya meM sarvopari rhe|56 ve gRhastha ke lie bane hue AhAra kI hI bhikSA grahaNa karate sthAna diyA jA sakatA hai| "AcArAMga" kI ghoSaNA hai ki prANiyoM ke the aura usako ve samatAyukta bane rahakara upayoga meM lAte the|57 vikAsa meM antara hone ke kAraNa kisI bhI prakAra ke prANI ke mahAvIra kaSAya rahita the| ve zabdoM aura rUpoM meM anAsakta rahate the| astitva ko nakAranA apane hI astitva ko nakAranA hai|60 jaba ve asarvajJa the taba bhI unhoMne sAhasa ke sAtha saMyama pAlana karate pUrva prabhArI evaM Agama yojanA adhikArI hue eka bAra bhI pramAda nahIM kiyaa|58 mahAvIra jIvana paryanta samatA Agama-ahiMsA-samatA evaM prAkRta saMsthAna, meM sthira rhe|59 pazcimI mArga, udayapura / saMdarbha grantha 1) AcArAMga sUtra - 13-14, 103-109, 2) niyamasAra - 25, 3) uttarAdhyayana - 19/90-91, 4) gommaTasAra jIvakANDa (TIkA) 368, 5) jaina, bauddha aura gItA ke AcAra darzanoM kA tulanAtmaka adhyayena bhAga 2, pR. 313 -DaoN0 sAgaramala jaina, 6) bhagavatIsUtra 25/7/21-23, 7) jinavANI, sAmAyika aMka pR0 57, 8) dhammapada - 183, 9) gItA - 6/32,10) gItA - 14/24-25, 11) gItA - 2/48,12) jaina, bauddha aura gItA ke AcAra darzanoM kA tulanAtmaka adhyayana, pR0 393-94, 13) "AyAkhalu sAmAie, AyA sAmAi yassa atttth|"- bhagavatIsUtra, 14) "asthi meM AyA uvavAie, nathi meM AyA / ke ahaM AsI, kevA io cuo ihapeccA bhavissAmi / / "- AcArAMgasUtra - 1/1/1/3, 15) "soha~ se AyAvAI, logAvAI, kammavAI, kiriyaavaaii|"- AcArAMgasUtra - 1/1/1/45,16) jinavANI sAmAyika aMka, pR0 97, 17) AcArAMgasUtra - 1/1/1/4,18) AcArAMgasUtra - 1/1/1/5, 19) AcArAMgasUtra - 1/1/1/40,20) bhAve kasAyalogo, ahigAro tassa vijaeNa - AcArAMgaTIkA-175, 21) "kAma niyatamaI khalu saMsArA muccaI khippN|" -AcArAMgaTIkA-177, 22) "je guNe se mUlaTThANe, je mUlaTThANe se gunne|"- AcArAMga 2/1/63, 23) "icca tthaM gaDhie loe vase pmtte|"-aacaaraaNg-2/1/63, 24) "NAlaM te tava tANAe vA saraNAe vA, tumaMpi sesiM NAlaM tANAe vA sakhAe vaa|" -AcArAMga-2/1/67, 25) "vimukA hute jaNA je jaNA paargaaminno|", AcArAMga-2/2/ 71, 26) "savve pANA piAuyA suhasAyA dukkhapaDikUlA appiyavaha / piyajIviNo jIvitukAmA / savvesiMjIviyaM piyaM / / " -AcArAMga-2/3/ 78, 27) "uddeso pAsagassa NAsthi / "- AcArAMga-2/3/80, 28) "je aNaNNadaMsI se aNaNNArAmeM, je aNaNNArAme se aNaNNAdaMsI ||"aacaaraaNg-2/6/101, 29) "uddeso pAsagasma Nasthi'- AcArAMga-2/3/80, 30) AcArAMga pR0 43/145-146, 31) "lajjamANA puDhA paasaa|"- AcArAMga pR08/17, 32) "iha saMti gayA daviyA NAva kNkhNti|"- AcArAMga pR0 42/149, 33) "khaNaM jANAhi paMDie''AcArAMga pR0 74/24, 34) "aMtaraM ca khalu imaM saMpehAe-dhIre muduttamavi No pmaaye|" -AcArAMga pR072/11, 35) "alaM kusalassa pmaaennN|"- AcArAMga pR088/95, 36) "uTThie No pmaaye|" AcArAMga pR0 182/23, 37) "suttA amuNI muNiNo sayA jAgaraMti"AcArAMga-3/1/106, 38) AcArAMga - 3/3/123, 39) AcArAMga - 3/2/127,40) "je egaM jANati se savvaM jANAti, je savva jANati se egaM jaannaati|"- AcArAMga-3/4/129,41) "No logassesaNaM cre|"- AcArAMga-4/1/133,42) AcArAMgasUtra - pR0 119, 43) "lokassAraM dhammo dhammapi ya nANasAriyaM biti / nANaM saMjanasAraM, saMjanasAraM ca nivvaannN|" -A0 niyukti gA0 244-TIkA se uddhRta, 44) AcArAMga pR0 144,45) "saMsaghaM parijANato saMsAre pariNNAte bhavati, saMsayaM aparijAjato saMsAre apariNNAte bhvti|" --AcArAMga - 5/ 1/149, 46) AcArAMga niyukti gAthA 251,47) AcArAMga niyukti gAthA- 259-260,48 se 59) AcArAMgasUtra-navama adhyayana-sUtra / 294,295, 296,299, 302, 303,304,305, 312,315, 329, 332 kramAnusAra,60) AcArAMga cayanikA - DaoN0 kamalacanda sogANI-bhUmikA . vidvata khaNDa/62 zikSA-eka yazasvI dazaka